ممنوعیت جریمه تاخیر بازپرداخت تسهیلات بانکی

مهر:با تصویب آیین‌نامه وصول مطالبات سررسید گذشته،‌ معوق و مشکوک‌الوصول موسسات اعتباری در هیئت وزیران که همه بانک‌های دولتی، غیردولتی و موسسات اعتباری دارای مجوز بانک مرکزی را در بر می‌گیرد از این پس دریافت جریمه دیرکرد بازپرداخت تسهیلات ممنوع شد. هیئت وزیران بنا به پیشنهاد مشترک وزارت امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران آیین‌نامه وصول مطالبات سررسید گذشته،‌ معوق و مشکوک‌ الوصول موسسات اعتباری را تصویب کرد که با ابلاغ این آیین‌نامه برای تسهیلاتی که پس از شش ماه آینده سررسید خواهند شد، اجرا می‌شود، در این آئین‌نامه بجای دریافت جریمه دیرکرد مجازات‌ها و تنبیهات متناسبی در حوزه محرومیت از خدمات بانکی، مالی و اعتباری و نیز برخی حقوق اجتماعی برای کسانی که دیرکرد در بازپرداخت تسهیلات اعطایی داشته باشند بر اساس میزان دیرکرد پیش‌بینی شده است. در این آئین‌نامه به صورت روشن، روش‌ها و مراحل وصول مطالبات معوق و مشکوک‌الوصول موسسات اعتباری را بیان شده و تکالیف جدیدی در راستای استفاده از امکانات روز برای وصول مطالبات و نیز تسهیل روش‌های اخذ تسهیلات برای متقاضیان و سد کردن منافذ برای سوء استفاده کنندگان برعهده دستگاه اجرایی گذاشته است که از جمله آن‌ها اختصاص کد شناسه ملی منحصر بفرد به شرکت‌های دولتی و خصوصی، استفاده از سیستم‌های نرم افزاری مختلف، امکان تبادل اطلاعات بر خط(online) میان بانک مرکزی و سازمان ثبت اسناد و املاک و سازمان بورس و نیز ایجاد دسته چک‌های ویژه مشتریان خوش حساب و مشتریان دارای مطالبات معوق و همچنین ایجاد موسسات تضمین اعتبار و بیمه انواع تسهیلات خواهد بود. بر اساس این آیین‌نامه موسسات اعتباری موظفند ظرف شش ماه از تاریخ ابلاغ این آیین‌نامه برنامه نرم‌افزاری تسهیلات اعطایی را به گونه‌ای اصلاح کنند که انتقال مانده تسهیلات اعطایی به مطالبات سررسید گذشته، معوق، مشکوک‌الوصول، سوخت شده، امهال شده و غیره به صورت نرم‌افزاری و خودکار صورت پذیرد. همچنین ارایه کلیه خدمات و تسهیلات بانکی را به ارایه شماره ملی، کدپستی،‌و شناسه ملی اشخاص حقوقی منوط کرده تا شرایطی فراهم آید که اعمال تصمیمات مقرر در این آیین‌نامه براساس مشخصات یادشده کاملا به صورت الکترونیکی انجام پذیرد. بر اساس این قانون بانک مرکزی مکلف است ظرف یک ماه از ابلاغ این آیین‌نامه همه محدودیت‌های احصا شده نظیر انسداد حساب، ‌برداشت از حساب و غیره را که نیازمند تسهیل در شرایط افتتاح حساب، قرارداد اعطای تسهیلات و صدور ضمانتنامه و نظایر آن‌هاست، مشخص کرده و به نحوی به موسسات اعتباری ابلاغ کند که اعمال محدودیت‌های مورد نظر این آیین‌نامه و همچنین اتخاذ تدابیر لازم توسط سایر موسسات اعتباری بابت بدهی یک موسسه اعتباری مقدور باشد. همچنین وزارت دادگستری مکلف است با همکاری سازمان ثبت اسناد و املاک کشور ترتیبی اتخاذ نماید که دفاتر اسناد رسمی، در تنظیم اسناد رسمی نقل و انتقال اموال منقول و غیرمنقول و وکالت‌نامه‌های مربوط، عدم ممنوعیت معاملات را از بانک مرکزی استعلام کنند. دفاتر اسناد رسمی از طریق سازمان ثبت اسناد و املاک کشور به ا ین اطلاعات دسترسی خواهند داشت. این آیین‌نامه تاکید می‌کند سازمان بورس اوراق بهادار مکلف است هرگونه خرید سهام مشتریانی که بانک مرکزی اعلام می‌کند را با ثبت در پایگاه اطلاعات خود غیرفعال سازد. همچنین سازمان مزبور مکلف است همه اطلاعات فروش سهام این افراد را نیز به اطلاع بانک مرکزی برساند. همچنین در صورت تعیین تکلیف بدهی معوق بدهکاران، ‌موسسات اعتباری مکلفند این مشتریان را از اقدامات تنبیهی ، صرفا برای یکبار مستثنی کنند. منظور از تعیین تکلیف بدهی، موافقت موسسه اعتباری با در خواست گیرندگان تسهیلات درخصوص امهال و تقسی بوده که با انجام بررسی‌های لازم، رعایت مقررات و حصول اطمینان از وصول مطالبات صورت می‌گیرد. بر این اساس موسسات اعتباری مکلفند مشتریان موضوع ماده 13 این آیین‌نامه و مشتریانی که میزان بدهی معوق یا مشکوک الوصول آن‌ها فراتر از آستانه مخاطره‌آمیز می‌باشد را تا تسویه بدهی از طریق مراجع ذی صلاح از کشور ممنوع الخروج کنند. همچنین به منظور تسهیل در روند پیگیری وصول مطالبات موسسات اعتباری، ‌استانداران سراسر کشور، ‌موظفند با همکاری موسسات اعتباری و دستگاه‌های اجرایی ذی ربط کار گروهی تشکیل داده و اقدامات موثر برای وصول مطالبات معوق موسسات اعتباری به عمل آورند. بر اساس این مصوبه موسسات اعتباری موظفند به منظور انجام عملیات بانکی که در نتیجه آن تعهدی برای استفاده از منابع بانک ایجادمی شود نظیر اعطای تسهیلات، ‌گشایش اعتبارات اسنادی صدور ضمانت‌نامه و غیره و همچنین تعیین ظرفیت اعتباری متقاضیان تسهیلات و خدمات بانکی، کلیه اطلاعات اعتباری مشتری از جمله مانده بدهی ( جاری و غیر جاری ) چک‌های برگشتی وغیره نزد کلیه موسسات اعتباری را از بانک مرکزی استعلام نمایند. بانک مرکزی موظف است ظرف دو روز اطلاعات در خواستی را در اختیار موسسات اعتباری قرار دهد. همچنین موسسات اعتباری می‌توانند ضمن توافق با یکیدگر و اتخاذ تدابیر حقوقی، ‌وصول مطالبات معوق را از بدهکارانی که به چند موسسه اعتباری بدهی دارند در صورت لازم به موسسه اعتباری که بیشترین مطالبه یا بیشترین وثیقه را دارد واگذار کرده و مراتب را طی گزارشی به اطلاع بانک مرکزی برسانند. بر اساس این آیین‌نامه بانک مرکزی مکلف است با هدف تشویق مشتریان خوش حساب موسسه اعتباری، دستورالعملی را ظرف دو ماه از ابلاغ این آیین‌نامه تهیه و به تصویب شورای عالی مدیریت و برنامه‌ریزی اقتصادی برساند که بدهی خود را در سر رسید یا پیش از موعد سر رسید باز پرداخت می‌کنند از کاهش نرخ تسهیلات ( متناسب با بازپرداخت بدهی پیش از سررسید و یا سررسید ) ارایه خدمات ویژه بانکی، دریافت دسته چک مخصوص مشتریان خوش حساب، ارائه تسهیلات به این مشتریان در شرایط مساوی با بقیه مشتریان و کاهش نرخ کارمزد خدمات بهره‌مند شوند.